၁။ အင်ကုဒ်ဒါဆိုတာ ဘာလဲ
တစ်ခု၏ လည်ပတ်မှုကာလအတွင်းတီကောင်ဂီယာဘောက်စ် N20 DC မော်တာမော်တာကိုယ်ထည်နှင့် ဆွဲယူသွားသော ပစ္စည်းကိရိယာများ၏ အခြေအနေကို ဆုံးဖြတ်ရန် လျှပ်စီးကြောင်း၊ အမြန်နှုန်းနှင့် လည်ပတ်နေသော ရိုးတံ၏ စက်ဝိုင်းပုံ ဦးတည်ရာ၏ ဆွေမျိုးအနေအထားကဲ့သို့သော ကန့်သတ်ချက်များကို အချိန်နှင့်တပြေးညီ စောင့်ကြည့်ပြီး မော်တာကိုယ်ထည်နှင့် ဆွဲယူသွားသော ပစ္စည်းကိရိယာများ၏ အခြေအနေကို ဆုံးဖြတ်ရန်၊ ထို့အပြင် မော်တာနှင့် ပစ္စည်းကိရိယာများ၏ လည်ပတ်မှုအခြေအနေများကို အချိန်နှင့်တပြေးညီ ထိန်းချုပ်ရန်၊ ထို့ကြောင့် servo နှင့် မြန်နှုန်းထိန်းညှိခြင်းကဲ့သို့သော သီးခြားလုပ်ဆောင်ချက်များစွာကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်။ ဤနေရာတွင်၊ encoder ကို ရှေ့တန်းတိုင်းတာသည့် အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုခြင်းသည် တိုင်းတာသည့်စနစ်ကို များစွာရိုးရှင်းစေရုံသာမက တိကျမှု၊ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုနှင့် စွမ်းအားလည်းရှိသည်။ encoder သည် လည်ပတ်နေသော အစိတ်အပိုင်းများ၏ အနေအထားနှင့် ရွှေ့ပြောင်းမှု၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာပမာဏများကို digital pulse signal စီးရီးအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးသည့် rotary sensor တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ကို စုဆောင်းပြီး ထိန်းချုပ်မှုစနစ်မှ ပစ္စည်းကိရိယာများ၏ လည်ပတ်မှုအခြေအနေကို ချိန်ညှိပြောင်းလဲရန် အမိန့်ပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ရန် လုပ်ဆောင်သည်။ encoder ကို ဂီယာဘား သို့မဟုတ် screw screw နှင့် ပေါင်းစပ်ထားပါက linear ရွေ့လျားနေသော အစိတ်အပိုင်းများ၏ အနေအထားနှင့် ရွှေ့ပြောင်းမှုကို တိုင်းတာရန်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။
၂။ အန်ကုဒ်ဒါ အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း
အန်ကုဒ်ဒါ အခြေခံခွဲခြားမှု
အန်ကုဒ်ဒါသည် စက်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် အီလက်ထရွန်းနစ် ပေါင်းစပ်ထားသော တိကျမှုတိုင်းတာသည့် ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်ပြီး အချက်ပြမှု သို့မဟုတ် အချက်အလက်ကို ဆက်သွယ်ရေး၊ ပို့လွှတ်ခြင်းနှင့် သိမ်းဆည်းခြင်းအတွက် အန်ကုဒ်လုပ်ခြင်း၊ ပြောင်းလဲခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်မည်ဖြစ်သည်။ မတူညီသော ဝိသေသလက္ခဏာများအရ အန်ကုဒ်ဒါများကို အောက်ပါအတိုင်း အမျိုးအစားခွဲခြားထားသည်။
● ကုဒ်ဒစ်နှင့် ကုဒ်စကေး။ လိုင်းယာနရွှေ့ပြောင်းမှုကို လျှပ်စစ်အချက်ပြမှုအဖြစ်ပြောင်းလဲပေးသော အင်ကုဒ်ဒါကို ကုဒ်စကေးဟုခေါ်ပြီး ထောင့်ရွေ့လျားမှုကို ဆက်သွယ်ရေးအဖြစ်ပြောင်းလဲပေးသော အင်ကုဒ်ဒါကို ကုဒ်ဒစ်ဟုခေါ်သည်။
● တိုးမြှင့်ထားသော အန်ကုဒ်ဒါများ။ အနေအထား၊ ထောင့်နှင့် လှည့်ပတ်မှုအရေအတွက်ကဲ့သို့သော အချက်အလက်များကို ပေးပြီး၊ လှည့်ပတ်မှုတစ်ခုလျှင် လှိုင်းနှုန်းအရေအတွက်ဖြင့် သက်ဆိုင်ရာနှုန်းကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
● Absolute encoder။ ထောင့်၊ ထောင့်နှင့် ထောင့်တိုးမှုအရေအတွက်ကဲ့သို့သော အချက်အလက်များကို ပေးပြီး ထောင့်တိုးမှုတစ်ခုစီကို ထူးခြားသောကုဒ်တစ်ခု သတ်မှတ်ပေးသည်။
● Hybrid absolute encoder။ hybrid absolute encoder သည် အချက်အလက်အစုံနှစ်စုံကို ထုတ်ပေးသည်။ အချက်အလက်အစုံတစ်ခုကို absolute information function ဖြင့် pole position ကို ထောက်လှမ်းရန်အသုံးပြုပြီး နောက်တစ်စုံမှာ incremental encoder ၏ output information နှင့် တစ်ထပ်တည်းကျသည်။
မော်တာများတွင် အသုံးများသော အန်ကုဒ်များ
●တိုးမြှင့်ထားသောကုဒ်ဒါ
photoelectric conversion နိယာမကို တိုက်ရိုက်အသုံးပြု၍ square wave pulses A၊ B နှင့် Z သုံးစုံကို output ထုတ်ပေးသည်။ A နှင့် B pulses နှစ်စုံကြားရှိ phase ကွာခြားချက်မှာ 90° ဖြစ်သောကြောင့် လည်ပတ်မှု ဦးတည်ရာကို အလွယ်တကူ ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။ Z phase သည် reference point positioning အတွက် အသုံးပြုသည်။ အားသာချက်များ- ရိုးရှင်းသော အခြေခံတည်ဆောက်ပုံ၊ ပျမ်းမျှစက်ပိုင်းဆိုင်ရာသက်တမ်းသည် နာရီပေါင်း သောင်းနှင့်ချီ၍ ရှိနိုင်၊ anti-interference စွမ်းရည် မြင့်မား၊ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု မြင့်မားပြီး အကွာအဝေးရှည် ဂီယာအတွက် သင့်လျော်သည်။ အားနည်းချက်များ- shaft လည်ပတ်မှု၏ absolute position information ကို output ထုတ်ပေးနိုင်ခြင်းမရှိပါ။
● Absolute encoder
အာရုံခံကိရိယာ၏ စက်ဝိုင်းကုဒ်ပြားပေါ်ရှိ ရေဒီယယ်ဦးတည်ချက်တစ်လျှောက်တွင် ဗဟိုချက်တူကုဒ်ချန်နယ်များစွာရှိပြီး ချန်နယ်တစ်ခုစီတွင် အလင်းပို့လွှတ်သောကဏ္ဍနှင့် အလင်းမပို့လွှတ်သောကဏ္ဍများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ကပ်လျက်ကုဒ်ချန်နယ်များ၏ ကဏ္ဍအရေအတွက်မှာ နှစ်ဆဖြစ်ပြီး ကုဒ်ပြားပေါ်ရှိ ကုဒ်ချန်နယ်အရေအတွက်သည် ဒွိစုံဂဏန်းအရေအတွက်ဖြစ်သည်။ ကုဒ်ပြားသည် နေရာအမျိုးမျိုးတွင်ရှိနေသောအခါ၊ ဓာတ်ပုံအာရုံခံဒြပ်စင်တစ်ခုစီကို အလင်း သို့မဟုတ် မအလင်းအလိုက် သက်ဆိုင်ရာအဆင့်အချက်ပြမှုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပြီး ဒွိစုံနံပါတ်ကို ဖွဲ့စည်းသည်။
ဤအင်ကော်ဒါအမျိုးအစားသည် ကောင်တာမလိုအပ်ဘဲ လည်ပတ်ဝင်ရိုး၏ မည်သည့်နေရာ၌မဆို အနေအထားနှင့်ကိုက်ညီသော ပုံသေဒစ်ဂျစ်တယ်ကုဒ်ကို ဖတ်ရှုနိုင်ခြင်းဖြင့် သွင်ပြင်လက္ခဏာရှိသည်။ ကုဒ်ချန်နယ်များလေ၊ ရုပ်ထွက်အရည်အသွေး မြင့်မားလေဖြစ်ပြီး N-bit ဘိုင်နရီ ရုပ်ထွက်အရည်အသွေးရှိသော အင်ကော်ဒါအတွက် ကုဒ်ဒစ်ခ်တွင် ကုဒ်ချန်နယ်များ N ရှိရမည်။ လက်ရှိတွင် တရုတ်နိုင်ငံတွင် 16-bit absolute encoder ထုတ်ကုန်များ ရှိပါသည်။
၃။ အင်ကုဒ်ဒါရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံ နိယာမ
အလယ်ဗဟိုတွင် ဝင်ရိုးပါသော photoelectric code disk မှတစ်ဆင့်၊ ၎င်းတွင် စက်ဝိုင်းပုံ pass နှင့် မှောင်မိုက်သော inscription မျဉ်းကြောင်းများရှိပြီး၊ ၎င်းကိုဖတ်ရန် photoelectric transmitting နှင့် receiving devices များရှိပြီး၊ sine wave signal အုပ်စုလေးစုကို A၊ B၊ C နှင့် D အဖြစ်ပေါင်းစပ်ထားသည်။ sine wave တစ်ခုစီသည် phase ကွာခြားချက် ၉၀ ဒီဂရီ (circumferential wave နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၃၆၀ ဒီဂရီ) ဖြင့်ကွဲပြားပြီး C နှင့် D signal များကို ပြောင်းပြန်လှန်ပြီး A နှင့် B phase များတွင် ထပ်နေသောကြောင့်၊ ၎င်းသည် တည်ငြိမ်သော signal ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည်။ ထို့အပြင် သုည position reference position ကိုကိုယ်စားပြုရန် revolution တစ်ခုစီအတွက် နောက်ထပ် Z phase pulse တစ်ခုကို output ပေးသည်။
အဆင့် A နှင့် B နှစ်ခုသည် ၉၀ ဒီဂရီကွာခြားသောကြောင့်၊ အဆင့် A သည် ရှေ့တွင်ရှိသည် သို့မဟုတ် အဆင့် B သည် ရှေ့တွင်ရှိသည်ကို နှိုင်းယှဉ်နိုင်ပြီး၊ သုည pulse မှတစ်ဆင့် encoder ၏ သုည reference bit ကို ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ Encoder ကုဒ်ပြားပစ္စည်းများမှာ ဖန်၊ သတ္တု၊ ပလတ်စတစ်ဖြစ်ပြီး၊ ဖန်ကုဒ်ပြားကို ဖန်ပေါ်တွင် အလွန်ပါးလွှာသော ထွင်းထားသောမျဉ်းကြောင်းဖြင့် ထားရှိပြီး ၎င်း၏ အပူချိန်တည်ငြိမ်မှုကောင်းမွန်ပြီး တိကျမှုမြင့်မားသည်၊ သတ္တုကုဒ်ပြားကို တိုက်ရိုက်ဖြတ်သန်းနိုင်ပြီး မျဉ်းကြောင်းမထွင်းထားပါ၊ ပျက်စီးလွယ်ခြင်းမရှိသော်လည်း သတ္တုတွင် အထူအပါးတစ်ခုရှိသောကြောင့် တိကျမှုမှာ အကန့်အသတ်ရှိပြီး ၎င်း၏ အပူချိန်တည်ငြိမ်မှုသည် ဖန်ထက် အဆပေါင်းများစွာ ဆိုးရွားသည်၊ ပလတ်စတစ်ကုဒ်ပြားသည် စီးပွားရေးအရ တွက်ခြေကိုက်သည်၊ ၎င်း၏ ကုန်ကျစရိတ်မှာ နည်းပါးသော်လည်း တိကျမှု၊ အပူချိန်တည်ငြိမ်မှု၊ သက်တမ်းမှာ အချို့သာရှိသည်။
Resolution - ၃၆၀ ဒီဂရီလည်ပတ်မှုတွင် မည်မျှဖြတ်၍ သို့မဟုတ် မှောင်သောထွင်းထားသောမျဉ်းကြောင်းများကို ပေးစွမ်းသည့် encoder ကို resolution ဟုခေါ်ပြီး resolution indexing ဟုလည်းလူသိများသည်၊ သို့မဟုတ် တိုက်ရိုက်မျဉ်းကြောင်းမည်မျှရှိသည်ကို ယေဘုယျအားဖြင့် တစ်ပတ်လည်လျှင် မျဉ်း ၅ ကြောင်းမှ ၁၀၀၀၀ အထိ indexing တွင် ဖော်ပြသည်။
၄။ ရာထူးတိုင်းတာခြင်းနှင့် တုံ့ပြန်ချက်ထိန်းချုပ်မှုမူ
အန်ကုဒ်ဒါများသည် ဓာတ်လှေကားများ၊ စက်ကိရိယာများ၊ ပစ္စည်းပြုပြင်ခြင်း၊ မော်တာတုံ့ပြန်ချက်စနစ်များအပြင် တိုင်းတာခြင်းနှင့် ထိန်းချုပ်ခြင်းပစ္စည်းများတွင် အလွန်အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ အန်ကုဒ်ဒါသည် ဆန်ခါနှင့် အနီအောက်ရောင်ခြည်အလင်းရင်းမြစ်ကို အသုံးပြု၍ optical signal ကို receiver မှတစ်ဆင့် TTL (HTL) ၏ လျှပ်စစ်အချက်ပြမှုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးသည်။ TTL အဆင့်၏ ကြိမ်နှုန်းနှင့် မြင့်မားသောအဆင့်အရေအတွက်ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းဖြင့် မော်တာ၏ လည်ပတ်ထောင့်နှင့် လည်ပတ်အနေအထားကို အမြင်အာရုံဖြင့် ထင်ဟပ်စေသည်။
ထောင့်နှင့် အနေအထားကို တိကျစွာ တိုင်းတာနိုင်သောကြောင့်၊ ထိန်းချုပ်မှု ပိုမိုတိကျစေရန် encoder နှင့် inverter ကို closed-loop control system တစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းနိုင်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ဓာတ်လှေကားများ၊ စက်ကိရိယာများ စသည်တို့ကို အလွန်တိကျစွာ အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
၅။ အကျဉ်းချုပ်
အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့်၊ encoder များကို ၎င်းတို့၏ဖွဲ့စည်းပုံအရ incremental နှင့် absolute အဖြစ်ခွဲခြားထားပြီး ၎င်းတို့နှစ်ခုစလုံးသည် optical signal များကဲ့သို့သော အခြား signal များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ထိန်းချုပ်နိုင်သော electrical signal များအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့နားလည်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ဘဝတွင် အဖြစ်များသော elevator များနှင့် machine tool များသည် မော်တာ၏ တိကျသောချိန်ညှိမှုအပေါ် အခြေခံထားပြီး electrical signal ၏ feedback closed-loop control မှတစ်ဆင့် inverter ပါရှိသော encoder သည်လည်း တိကျသောထိန်းချုပ်မှုရရှိရန် သဘာဝနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်